ترس شبانه در کودکان؛ دلایل و روش‌های آرام‌سازی

راهکارهایی برای مقابله با ترس شبانه در کودکان

ترس شبانه یکی از دغدغه‌های رایج والدین است که می‌تواند خواب راحت را از کودکان و البته خود شما بگیرد. اگر فرزند شما هم با ترس و وحشت از خواب بیدار می‌شود، شاید این سوال برایتان پیش آمده باشد که چگونه باید با این مشکل برخورد کرد. در این مطلب، به شما کمک می‌کنیم تا با ترس شبانه کودکان آشنا شوید و یاد بگیرید که چطور با رفتاری صحیح به فرزندتان آرامش و امنیت ببخشید.

ترس شبانه یا کابوس؟ تفاوت این دو چیست

بسیاری از والدین ترس شبانه را با کابوس اشتباه می‌گیرند، اما این دو پدیده با هم تفاوت دارند:

ترس شبانه معمولاً در ابتدای شب و در مرحله خواب عمیق رخ می‌دهد. کودک ممکن است در این حالت جیغ بزند، بنشیند یا با چشم‌های باز به نظر بیاید که بیدار است، اما در واقعیت در حال خواب است و صبح روز بعد چیزی به خاطر نمی‌آورد.

کابوس بعد از نیمه‌شب و در مرحله خواب سبک اتفاق می‌افتد. کودک از خواب بیدار می‌شود، وحشت‌زده است و کابوسی که دیده را به یاد می‌آورد.

علت‌های ترس شبانه در کودکان

دلایل مختلفی می‌توانند باعث ترس شبانه در کودکان شوند. با شناخت این دلایل می‌توانید راحت‌تر به فرزندتان کمک کنید:

استرس و اضطراب روزانه: نگرانی بابت مدرسه، دوری از والدین و…

عوامل محیطی: ترس از تاریکی، تماشای فیلم‌های ترسناک یا شنیدن قصه‌های وحشتناک

مشکلات جسمی: کمبود خواب، تب بالا، مصرف زیاد کافئین یا برخی داروها

عوامل روانی: تصور موجودات خیالی، بحث و مشاجره والدین و هیجانات مثبت یا منفی شدید در طول روز

واکنش مناسب والدین در زمان ترس شبانه

زمانی که فرزندتان با ترس از خواب بیدار می‌شود، رفتار شما نقشی کلیدی در آرام کردن او دارد. به این نکات توجه کنید:

مسخره‌اش نکنید: هرگز به خاطر ترس، کودک را مسخره نکنید یا جملاتی مانند «بچه‌های بزرگ نمی‌ترسند» نگویید. این کار باعث از بین رفتن اعتماد به نفس او شده و احساس می‌کند والدینش او را درک نمی‌کنند.

به ترسش اهمیت دهید: به حرف‌هایش گوش کنید و اجازه دهید درباره آنچه دیده یا احساس کرده صحبت کند. به او بگویید: «من اینجا کنارتم و هیچ چیز ترسناکی وجود نداره.»

با تخیلش همراه شوید: اگر می‌گوید هیولایی در کمد است، در کمد را باز کنید و با هم آن را بگردید تا به او ثابت شود چیزی آنجا نیست.

عوامل استرس‌زا را پیدا کنید: به فعالیت‌های روزانه فرزندتان دقت کنید. آیا فیلم ترسناک دیده؟ یا در مدرسه مشکلی داشته؟ سعی کنید این عوامل را شناسایی و مدیریت کنید.

محیط خواب را امن کنید: چراغ خواب را روشن بگذارید یا در اتاق را کمی باز بگذارید تا نور و صدای شما او را آرام کند. اتاق او را به یک مکان شاد و امن تبدیل کنید.

او را با دیگران مقایسه نکنید: هرگز فرزندتان را با خواهر و برادر یا دوستانش مقایسه نکنید. این کار نه تنها مشکل را حل نمی‌کند، بلکه عزت نفس او را هم از بین می‌برد.

به روانشناس مراجعه کنید: اگر با وجود رعایت تمام این نکات، ترس شبانه کودک ادامه پیدا کرد یا با علائمی مثل گریه‌های طولانی‌مدت و عصبانیت شدید (که ممکن است نشانه فوبیا باشد) همراه بود، حتماً با یک روانشناس متخصص کودک مشورت کنید.

چگونه از ترس شبانه پیشگیری کنیم

زمان خواب منظمی داشته باشید: خستگی زیاد یکی از دلایل اصلی ترس شبانه است. سعی کنید کودک هر روز در ساعت مشخصی بخوابد و بیدار شود.

محیط خواب را ایده‌آل کنید: اتاق خواب باید خنک و آرام باشد. یک اتاق گرم می‌تواند احتمال ترس شبانه را افزایش دهد.

از محتوای ترسناک دوری کنید: کتاب‌ها یا فیلم‌های ترسناک نخوانید و تماشا نکنید. همچنین، از جملاتی مانند «اگر شیطونی کنی، لولو می‌آد و تو رو می‌بره» به هیچ وجه استفاده نکنید.